Trật tự xã hội là gì?

Trật tự xã hội là gì?

Trật tự xã hội là khái niệm chỉ sự hoạt động hài hòa của các thành phần trong cấu trúc xã hội. Nó, biểu hiện tính tổ chức của đời sống xã hội, tính chuẩn mực của hành động xã hội. Nhờ sự trật tự xã hội mà hệ thống xã hội đạt được sự ổn định và hoạt động một cách có hiệu quả dưới sự tác động của các yếu tố bên trong và bên ngoài xã hội.

Các cơ chế đảm bảo cho trật tự xã hội là các thiết chế xã hội. Các thiết chế xã hội này điểu chỉnh các mối quan hệ xã hội (chủ yếu là quan hệ về kinh tế giữa các nhóm, hoặc giai cấp xã hội). Sự điều chỉnh của các thiết chế xã hội hướng vào các lợi ích của các nhóm. Các lợi ích này sẽ được điều chỉnh cho đến khi nào đạt được sự công bằng theo quan niệm của xã hội cụ thể đó. Thông qua chức năng kiểm soát xã hội, các thiết chế xã hội đảm bảo tính ổn định, tính có thể dự đoán, tính có thể điều khiển của những hành vi cá nhân (tuân theo những giới hạn xã hội). Một khi hành vi của cá nhân vượt qua giới hạn này sẽ làm giảm bớt sự ổn định và trật tự xã hội.

Biểu hiện bên ngoài của sự phá vỡ tính ổn định và trật tự xã hội là sự suy giảm tính năng động của hệ thống, xuất hiện sự trì trệ, hoặc là xung đột xã hội tăng lên về phạm vi và số lượng, hay là suy giảm mức độ hài lòng trong xã hội của dân chúng, hoặc là sự tăng lên về số lượng những hiện tượng chống đối xã hội như: bãi công, bãi thị, bãi khóa, bạo động…

Sự vi phạm tính ổn định và trật tự xã hội mang tính chất định tính hoặc định lượng. Nó mang tính chất định lượng trong trường hợp tình huống và hệ thống xã hộ có thể khắc phục được. Nó mang tính định tính khi sự vi phạm này chuyển  thành một khủng hoảng xã hội, dẫn đến việc chuyển đổi hệ thống xã hội sang một dạng mới hơn về chất.

Đối lập với trật tự xã hội là rối loạn xã hội. Trong đó, các thành phần của cấu trúc xã hội hoạt động không ăn khớp, nhịp nhàng, các hành động của chủ thể xã hội xung đột với nhau do sự khác biệt lợi ích hoặc thiếu hụt các giá trị, chuẩn mực để đối chiếu.