Trang chủ Hóa học Hidrocacbon là gì? Phân loại hiđrocacbon no vs không no

Hidrocacbon là gì? Phân loại hiđrocacbon no vs không no

by Ngo Thinh
24 views

Hidrocacbon là gì, phân loại hidrocacbon cùng những đặc điểm về tính chất vật lý và tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ này trong bài viết dưới đây cùng với lytuong nhé.

Hiđrocacbon là gì?

Tìm hiểu về Hiđrocacbon

Tìm hiểu về Hiđrocacbon

Hiđrocacbon là hợp chất hữu cơ mà phân tử gồm carbon và hydro, cấu tạo của hợp chất liên kết với nhau bằng các liên kết đơn, đôi hoặc ba.

Hiđrocacbon được chia thành 4 loại là hidrocacbon no, hidrocacbon không no, cycloalkan và hydrocacbon thơm.

Xem thêm: Cacbohiđrat là gì? Phân loại và tính chất của cacbohiđrat

Phân loại Hidrocacbon

Hiđrocacbon được chia thành 4 loại, cùng tìm hiểu tính chất và tính chất hóa học của các loại Hiđrocacbon sau khi phản ứng với các chất hóa học khác.

Hydrocacbon no

Hiđrocacbon no có các nguyên tử carbon trong phân tử liên kết với nhau bằng liên kết đơn, các hóa trị được bão hòa bởi các nguyên tử hydrogen. Hiđrocacbon no được chia thành 2 loại đó là Alkan và cycloalkan.

  • Alkan
  • Các phân tử Alkan.

Alkan có tên gọi khác là parafin, là các hiđrocacbon không tạo mạch vòng, trong mỗi phân tử chứa số nguyên tử hydro cực đại và không chứa các liên kết đôi. Alkan gồm có các Alkan mạch thẳng và Alkan mạch nhánh.

Công thức tổng quát của Alkan là : CnH2n+2

Tính chất vật lý

Khi ở nhiệt độ thường thì các alkan từ C1 đến C4 sẽ ở trạng thái khí như metan, etan, propan và butan, từ C5 đến C10 ở trạng thái lỏng như hexan, heptan, octan,…Từ C10 trở lên là trạng thái rắn.

Alkan là loại Hidrocacbon no hòa tan tốt trong các loại dung môi hữu cơ và kém hòa tan trong nước, có khả năng cách điện tốt. Alkan là hợp chất hữu cơ nhẹ hơn nước.

Các Alkan sẽ có nhiệt độ nóng chảy và khối lượng riêng tăng theo số lượng nguyên tử C có trong phân tử.

Tính chất hóa học

Alkan là hợp chất hữu cơ bão hòa nên có thể tham gia vào các phản ứng thế bởi Halogen, phản ứng tách và phản ứng Oxi hóa hoàn toàn.

Phản ứng thế halogen

  • CH4 + Cl2 → CH3Cl + HCl
  • CH3Cl + Cl2 → CH2Cl2 + HCl
  • CH2Cl2 + Cl2 → CHCl3 + HCl
  • CHCl3 + Cl2 → CCl4 + HCl

Phản ứng tách H2 để hidro hóa.

Phản ứng bẻ gãy mạch cacbon.

Phản ứng Oxi hóa hoàn toàn: CnH2n+2 + (3n+1)/2 O2 → n CO2 + (n+1)H2O

Hidrocacbon không no

Hidrocacbon không no là hợp chất hữu cơ chưa bão hòa, có chứa ít nhất một liên kết đôi trong cấu trúc phân tử dưới dạng mạch thẳng hoặc phân nhánh và hợp chất thơm.

Các loại Hidrocacbon không no thường gặp là Ethan, Ethen, Propan, Butan,…

Theo như ta đã biết thì Hidrocacbon không no là được chia thành 3 nhóm chính là Anken, Ankadien, Ankin và dạng hỗn hợp của 3 dạng trên.

Tính chất vật lý

Các hydrocacbon không no có chứa các liên kết đôi và các đồng phân với nhiều hình dạng khác nhau khi quay quanh mặt phẳng.

  • Anken có chứa 1 liên kết đôi: CnH2n với n≥2
  • Ankadien có chứa 2 liên kết đôi: CnH2n-2 với n≥3.
  • Ankin có chứa 1 liên kết 3: CnH2n-2 với n≥2.

Tính chất hóa học

Các hydrocacbon không no có phản ứng với hidro, oxi, hidro clorua và phản ứng cháy để tạo ra các hợp chất khác.

Phản ứng với HCL tạo ra chất dẫn xuất halogen như:

  • HCl+C3H6→C3H7Cl
  • CH≡CH+HCl→CH2=CHCl

Phản ứng cháy của ankin và ankadien: CnH2n-2+((3n-1)/2)O2→nCO2+(n-1)H2O

Phản ứng cháy: CnH2n+(3n2)O2→nCO2+nH2O

Hydrocacbon thơm

Hidrocacbon thơm là hiđrocacbon mà phân tử gồm các nguyên tử cacbon khép kín, tùy theo ở nhiệt độ khác nhau mà hidrocacbon thơm có dạng chất lỏng hoặc chất rắn và có nhiệt độ sôi tăng theo phân tử khối.

Hydrocarbon thơm có hai loại là Benzen và ankylbenzen, là những chất tan mạnh trong các dung môi hữu cơ và có mùi là những chất không màu.

Tính chất vật lý

Loại Hidrocacbon thơm có một hoặc nhiều vòng benzen, trên mỗi vòng benzen thì các nguyên tử hydro với nhiều phân tử có cấu trúc phức tạp.

Hidrocacbon thơm được chia thành 3 loại sau là Benzen và dãy đồng đẳng của nó, hidrocacbon có nhiều nhân và hợp chất thơm không chứa vòng benzen.

Tính chất hóa học

Hidrocacbon thơm có những phản ứng đặc trưng như phản ứng thế, phản ứng cộng, phản ứng oxi hóa không hoàn toàn và phản ứng cháy.

Phản ứng hóa học của benzen với halogen.

Phản ứng hóa học của benzen với halogen.

Xicloankan

Xicloankan là những hidrocacbon no dạng mạch vòng trong phân tử chỉ chứa các liên kết đơn.

Công thức tổng quát là CnH2n (n≥3).

Tên gọi của Xicloankan: Tên = số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + xiclo + tên mạch chính + đuôi an.

Tính chất vật lý của Xicloankan:

  • Xicloankan ở trong điều kiện nhiệt độ áp suất phòng thì tồn tại ở dạng khí.
  • Tồn tại ở dưới dạng lỏng khi có trọng lượng phân tử cao.
  • Tồn tại ở dưới dạng rắn khi có trọng lượng phân tử lớn.
  • Xicloankan tan nhanh trong các dung môi hữu cơ, nhưng không tan trong nước.

Tính chất hóa học

Xicloankan có các ankan tuyến tính khi tiếp xúc ở nhiệt độ cao gây ra phản ứng thế, phản ứng mở vòng.

  • Phản ứng thế:

Khi tiếp xúc ở nhiệt độ cao trên 500°C với các chất xúc tác như Pt, Ni,..thì sẽ tạo thành hidrocacbon thơm.

Khi xúc tác với AlCl3 hoặc AlBr3, xiclopropan sẽ bị đồng phân hóa thành propen còn các xicloankan khác bị đồng phân hóa thành vòng 6 cạnh bền hơn.

  • Phản ứng cộng mở vòng:

Xicloankan tham gia phản ứng cộng mở vòng 3 và 4 trong điều kiện nhiệt độ cao hơn và không xảy ra phản ứng với các chất hóa học khác.

Bài viết trên đây của lytuong.net đã giải thích Hidrocacbon là gì ? và những điểm khác nhau của Hidrocacbon no, Hidrocacbon không no, Hidrocacbon thơm và Xicloankan. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các hợp chất hữu cơ mới thì hãy thường xuyên truy cập vào chuyên mục hóa học của chúng tôi để tìm hiểu sâu hơn nhé

Rate this post

Lytuong.net – Contact: admin@lytuong.net