Trang chủ Hóa học Amino axit là gì? Phân loại, tính chất và vai trò

Amino axit là gì? Phân loại, tính chất và vai trò

by Ngo Thinh
25 views

Tìm hiểu amino axit là gì và phân loại các nhóm hợp chất hữu cơ, những tính chất của  amino axit như thế nào trong bài viết dưới đây cùng với lytuong nhé.

Amino axit là gì?

Định nghĩa amino axit.

Định nghĩa amino axit.

Amino axit là một loại hợp chất hữu cơ tạp chức, có nhiều hơn một loại nhóm chức có khả năng tham gia nhiều phản ứng hóa học khác nhau. Cấu tạo phân tử của nhóm chứa đồng thời nhóm amino (NH2) và nhóm cacboxyl (COOH).

Công thức tổng quát:

Vì là hợp chất hữu cơ nên các phân tử nhóm amino axit có các nhóm COOH và NH2 gắn với carbon ở vị trí a, thu nhận được khi thuỷ phân protein đều ở dạng L-α amino acid. Các protein chỉ khác nhau ở mạch nhánh, ký hiệu là R.

Xem thêm: Phân loại và tính chất của cacbohiđrat

Phân loại các nhóm amino axit

Các amino này dựa vào cấu trúc R được chia thành 20 amino axit khác nhau và được phân thành 5 nhóm.

  • Nhóm 1: là các hợp chất amino axit có gốc R không phân cực kị nước gồm những hợp chất sau Gly (G), Ala (A), Val (V), Leu (L), ILe (I), Pro (P).
  • Nhóm 2: gồm có 3 amino axit có gốc R là nhân thơm gồm có các hợp chất sau Phe (F), Tyr (Y), Trp (W).
  • Nhóm 3: có 3 amino axit có gốc R bazo, tích điện dương gồm có Lys (K), Arg (R), His (H).
  • Nhóm 4: gồm có 6 amino axit Ser (S), Thr (T), Cys (C), Met (M), Asn (N), Gln (Q) có gốc R phân cực, không tích điện.
  • Nhóm 5: có 2 hợp chất amino axit là Asp (D), Glu (E) có gốc R axit, tích điện âm.

Tính chất vật lý của amino axit

Amino axit là hợp chất hữu cơ có cấu tạo ion lưỡng cực nên ở điều kiện thường, chúng tồn tại ở dưới 3 trạng thái là dạng tinh thể, dễ tan trong nước và nhiệt độ nóng chảy cao.

  • Ở trạng thái rắn các amino axit tồn tại ở dưới dạng tinh thể không có màu và vị hơi ngọt.
  • Vì ở dạng ion lưỡng cực nên các amino axit rất dễ tan trong nước và nóng chảy ở nhiệt độ cao.

Tính chất hóa học của amino axit

Các amino này là những hợp chất hữu cơ biểu hiện tính chất lưỡng tính, nên mỗi nhóm chức sẽ tham gia phản ứng trùng ngưng và làm đổi màu quỳ tím.

Tính chất lưỡng tính

Amino axit là hợp chất lưỡng tính khi vừa có tính axit vừa có tính bazơ, khi amino axit tác dụng với axit mạnh tạo ra muối.

Phương trình phản ứng hóa học: NH2 – CH2 + COOH + HCL → CINH3 – CH2 – COOH

Phản ứng trùng ngưng

Các amino này khi ở nhiệt độ cao sẽ tạo ra phản ứng trùng ngưng tạo ra các poliamit hoặc polime, khi đó các phân tử OH của nhóm COOH kết hợp với H của nhóm NH2 ở phân tử amino axit kia thành nước và sinh ra polime do các gốc amino axit kết hợp với nhau.

Phản ứng este hóa

Các chất trong nhóm amino axit tham gia phản ứng riêng với ancol khi có mặt axit vô cơ mạnh sinh ra este, khi este hình thành sẽ được tạo ra dưới dạng muối.

Tính axit – bazơ của amino axit

Khi nhóm R(NH2) và COOH phản ứng với nhau sẽ làm thay đổi màu quỳ tím, khi bạn nhúng giấy quỳ tím vào dung dịch glyxinthì màu quỳ tím sẽ không đổi. Tùy theo các em học sinh nhúng vào loại dung dịch nào mà giấy quỳ tím sẽ có các phản ứng khác nhau.

Nếu nhúng quỳ tím vào axit glutamic thì màu quỳ tím chuyển thành màu hồng, còn trong dung dịch lysin thì giấy quỳ tím chuyển thành màu xanh.

Tác dụng với HNO2

HNO2 hay còn gọi là Nitrous acid, là một hợp chất không bền khi tham gia phản ứng với amino axit, sẽ tạo ra phản ứng hóa học sau:

HOOC-R-NH2 + HNO2 → HOOC-R-OH + N2 + H2O.

Những loại amino axit thường gặp

Sau đây là tên những loại amino axit và tên gọi theo danh pháp hóa học, tên viết tắt, ký hiệu và khối lượng của các loại hợp chất hữu cơ này.

Các loại amino axit. 

Các loại amino axit.

Vai trò quan trọng của các loại amino axit

Các loại amino axit thiên nhiên có vai trò quan trọng trong cuộc sống của con người như muối mononatri của axit glutamic dùng làm bột ngọt, axit glutamic là thuốc hỗ trợ thần kinh, menthionin có trong thành phần thuốc bổ gan.

  • Glycine tham gia vào quá trình tổng hợp của porphyrins.
  • Phản ứng trùng ngưng giữa axit 6-amino hexanoic và 7-amino heptanoic sẽ sản xuất ra tơ nilon-6 và nilon-7.
  • Các loại amino axit thiên nhiên với các a được sử dụng để tổng hợp protein, với rất nhiều amino axit kết hợp lại với nhau tham vào quá trình chuyển hóa các chức năng trong cơ thể của con người.
  • Isoleucine trong cơ thể con người tham gia vào quá trình sản xuất huyết sắc tố và điều chỉnh năng lượng khiến cho hệ miễn dịch được tăng cường, khiến cho cơ thể được khỏe mạnh.
  • Lysine là một chất quan trọng trong quá trình sản xuất hormone, enzyme, tổng hợp protein, hấp thu canxi cho cơ thể,…để thực hiện chức năng miễn dịch, tạo ra năng lượng.
  • Valine tham gia quá trình tạo ra năng lượng cho cơ thể, phát triển và tái tạo cơ bắp.

Bài viết trên đây của lytuong.net đã chia sẻ định nghĩa về amino axit và tính chất vật lý, tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ này. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về những hợp chất mới thì hãy thường xuyên truy cập chuyên mục hóa học để tìm hiểu sâu hơn nhé.

1/5 - (1 bình chọn)

Lytuong.net – Contact: admin@lytuong.net